Główne kierunki migracji

Ilustracja przedstawia główne kierunki wędrówek Romów w rejonie Europy. Należy jednak pamiętać, że migracja z Indii odbywała się również w inne kierunki świata. Dzisiaj populacja Romów oceniana jest wyłącznie szacunkowo na 8 do15 milionów i zamieszkuje prawie wszystkie kontynenty.

Zjawisko przemieszczania się ludności jest nieodłącznie wpisane w historię ludzkości. Przyczyny bywają różne. Przyczynę migracji wielu grup ludności można na ogół łatwo uzasadnić – migracje ekonomiczne, polityczne, religijne. W przypadku Romów przyczynę opuszczenia Indii na przełomie IX i X wieku trudno jest wyjaśnić. To niesamowita i okryta tajemnicą historia pełna domysłów i hipotez. Wędrujące grupy rozdzielały się kierując się na południe (Afryka), na północ (Gruzja, Rosja) i na zachód (Turcja). Największa grupa Romów po około 300-tu latach wędrówki dotarła do Europy. Od XII do XIV wieku pojawiają się oni w Grecji i na terenach dzisiejszej Bułgarii, Serbii, Rumunii i dalej wędrują na zachód. Do Polski docierają z terenów Słowacji i Rumunii około 1400 r. (odnotowano to w Krakowie). Od nich wywodzą się dzisiejsi Polscy Cyganie Wyżynni lub Cyganie Karpaccy zwani Bergitka Roma. Zamieszkują oni obecnie głownie tereny województw południowych (podkarpackie i dolnośląskie). W wieku XVI po prześladowaniach z terenu Niemiec przywędrowali Polscy Cyganie Nizinni, którzy dali początek grupie Polska Roma. Była to najliczniejsza grupa o tradycjach koczowniczych zamieszkująca głównie obszary nizinne – zachodnią i centralną Polskę. W drugiej połowie XIX wieku do Polski przybyli z rejonu dzisiejszej Rumunii Kełderasze, inaczej Kalderasze (rom. Kalderaša – “Kotlarze”) a z rejonu Węgier wybitni znawcy koni – Lowarzy (rom. Lovara, Lovari – “Koniarze”).